Καλέ μου αναγνώστη ήρθα να σου μιλήσω για (τύμπανα αγωνίας) βιβλία φαντασίας! Ειδικά τη σήμερον ημέρα, είναι άπειρα. Τα είδη με τις υποκατηγορίες και τα tropes συνιστούν μια τεράστια ποικιλία έργων, κόσμων και ιστοριών, ώστε να υπάρχει κάτι για κάθε γούστο!
Δεδομένης της αλλαγής κάποιων στοιχείων στη γραφή της λογοτεχνίας τα τελευταία δέκα με δεκαπέντε χρόνια, όπου οι συνολικοί ρυθμοί της ζωής είναι σε ταχύτητες που κοντεύουν να σπάσουν το φράγμα του ήχου (και τα νεύρα μας, μαζί), θεωρώ πως η λογοτεχνία του φανταστικού είναι το είδος που δέχτηκε τη μεγαλύτερη αλλαγή. Τα βιβλία πλέον κυλάν πολύ πιο γρήγορα, με τις πλοκές να είναι προσωποκεντρικές, το world building να έρχεται σε δεύτερη προτεραιότητα, και τον έρωτα να ανεβαίνει στην κορυφή των tropes, διότι ως γνωστόν «έρωτας ανίκατε μάχαν». Το είπαν και οι αρχαίοι ημών πρόγονοι δηλαδή, ας μη κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας…
Μέσα σε όλες αυτές τις αλλαγές, λίγο πριν εδραιωθούν για τα καλά, έρχεται ένας συγγραφέας από τα βάθη του Λάνκαστερ και μας δίνει μία τριλογία «φωτιά»! Ο λόγος για τον Joe Ambercrombie και την τριλογία Πρώτος Νόμος ή First Law εις την αγγλικήν. Και μας λέει, εμμέσως πλην σαφώς, ξεχάστε ό,τι ξέρατε, σταματήστε ό,τι πάτε να κάνετε, hold my beer και… διαβάστε λιγάκι αυτό. Τα τρία βιβλία είναι Το κάλεσμα του ξίφους, Πριν την αγχόνη και Το τελευταίο επιχείρημα. Η τριλογία ολοκληρώνεται εδώ, αλλά συνεχίζεται το lore σε επόμενη, με τον καθόλα αισιόδοξο τίτλο Ο Καιρός της Παραφροσύνης!
Τσουπ! Ξεπηδά ένα υπέρτατο έργο που καθιερώνει ένα νέο υποείδος, αυτό του Grimdark Fantasy, όπου εν τάχει σημαίνει μια σκοτεινή φαντασία που διέπεται από σχετική μαυρίλα και απουσία ελπίδας, βιαιότητα και κυνισμό που δεν χαρίζουν κάστανα, και χαρακτήρες που παίζουν σκοινάκι με τη γραμμή που διαχωρίζει το καλό με το κακό. Διότι, αγαπητοί μου αναγνώστες, η γραμμή καμιά φορά είναι θολή, τα κίνητρα μπορεί να είναι άκρως πειστικά, και φυσικά… τα πράγματα δεν είναι σχεδόν ποτέ όπως φαίνονται.
Με πολύ λίγα λόγια, και αποφεύγοντας να μαρτυρήσω συστατικά στοιχεία της πλοκής, η ιστορία έχει ως εξης: Η Ένωση, ένα πλούσιο και τακτοποιημένο βασίλειο που έχει υπό την κατοχή του διάφορα άλλα μικρά βασίλεια, βρίσκεται υπό την απειλή ενός βόρειου γείτονα, που θεωρείται βάρβαρος και άξεστος μεν, αλλά επικίνδυνος δε. Ταυτόχρονα, κάνουν ντου και από τον νότο οι Γκουργκουλιανοί, που θέλουν να τακτοποιήσουν κάποιους παλιούς λογαριασμούς με την Ένωση. Στο προσκήνιο είναι α) ένας άγριος πολεμιστής, διαβόητος ως φονική μηχανή, β) ένα όργανο της τάξης, πρώην στρατιωτικός με μεγάλες επιτυχίες στο ενεργητικό του και πλέον σακάτης, γ) ένας ηλικιωμένος που διατείνεται κουφές ιστορίες για τον εαυτό του, το παρελθόν αλλά και το μέλλον, δ) μία ομάδα άγριων πολεμιστών που δε λογοδοτούν σε κανέναν, ε) ένας νεαρός αξιωματικός του στρατού, με την πορεία του να προβλέπεται λαμπρή, στ) μία κορασίδα ατσίδα, που έχει μάθει να επιβιώνει μόνη της και δε γουστάρει κ-α-ν-ε-ν-α-ν και ζ) ένας ταπεινής καταγωγής αξιωματικός, έξυπνος και ηθικός.
Ξεκινώντας κανείς την ανάγνωση της τριλογίας, αναρωτιέται «πού στο καλό το βρήκατε σκοτεινό ρε παιδιά αυτό το βιβλίο;» Φυσικά δεν κάνουμε περίπατο σε πράσινα λιβάδια, και δεν φτιάχνουμε πλεξούδες τα μαλλιά του Λόγκεν, είναι ένα ζόρικο βιβλίο φαντασίας! Απλώς! Και καλά… Και μετά, συνεχίζει ο φίλος μας, ο Κανείς, την ανάγνωση, για να ανακαλύψει πως τα πράγματα είναι δύσκολα, με ανατροπές, με υποχθόνια, καταχθόνια και άλλου είδους χθόνια σχέδια που θα αποτελούσαν εμπνευσμένα ονόματα για ράπερς, δολοπλοκίες αλλά και σκληρές… αλήθειες να χτυπούν δυνατά την πόρτα.
Νομίζω πως αυτό που πρέπει να θυμάται όποιος αποπειραθεί να διαβάσει Abercrombie, είναι ότι ο συγγραφέας δεν πρόκειται να σε λυπηθεί. Ούτε εσένα τον αναγνώστη, ούτε τους χαρακτήρες του. Δε φοβάται να εντείνει τον κυνισμό (που άλλωστε διέπει και την πραγματική ζωή) στην πλοκή των βιβλίων του, και δεν διστάζει να κάνει αυτό που πρέπει να γίνει, όσο δυσάρεστο και να είναι αυτό.
Έτσι, κατάλαβα μετά από καιρό. Πως το «Σκοτεινό» στα έργα του δεν αφορά τόσο τις σκληρές σκηνές βίας που μπορεί να περιγράφονται ανά τόπους, ούτε τον αέναο πόλεμο που κινεί τις καταστάσεις και τα πρόσωπα, αλλά αυτήν ακριβώς την ωμότητα στην έκβαση των γεγονότων που σε συγκλονίζει γιατί είναι άκρως πραγματική.
Στα βιβλία του Abercrombie συνάντησα τους πιο καλοφτιαγμένους χαρακτήρες! Είχαν, όλοι τους, τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά τους, τη δική τους φωνή, και τις αρχές τους. Άσε που μπορείς να διακρίνεις από την πρώτη γραμμή κάθε κεφαλαίου για ποιον πρόκειται να διαβάσεις! Νομίζω πως κάνει από τις πιο αριστοτεχνικές εισαγωγές και γνωριμίες με τους ήρωες (όχι σούπερ ήρωες, κάθε άλλο, πρωταγωνιστές εννοώ), όπου χωρίς exposition σε βάζει μόλις με λίγα λόγια στο κλίμα και καταλαβαίνεις με τι έχεις να κάνεις. Το γεγονός πως όλοι διαφέρουν μεταξύ τους, και αυτές οι αντιθέσεις αναπόφευκτα θα αλληλεπιδράσουν σε κάποια κεφάλαια, είναι από τα στοιχεία που με έκαναν να αδημονώ για τη συνέχεια. Μέσα σε όλα τα καλά, ο συγγραφέας βάζει μαύρο χιούμορ σε μικρές αλλά άκρως σημαντικές δόσεις, στα πιο καίρια σημεία, καθιστώντας έτσι τα βιβλία του ακόμα πιο ελκυστικά.
Όσον αφορά στα χωράφια του φανταστικού και τα hashtags που θα επεξηγούσαν το είδος, βάζει μέσα ολίγη μαγεία (όντως ολίγη, είναι αυτό που στα εξωτερικά ονομάζεται low magic), έναν εντελώς δικό του κόσμο (εντάξει, μπορεί να σου θυμίσει κάπως τη Βρετανική Αυτοκρατορία που πρέπει να αντιμετωπίσει Βίκινγκς και… Οθωμανούς) κι έτσι μπορούμε, νομίζω, να μιλήσουμε για high και epic fantasy, χωρίς όμως τα στοιχεία του ξεκάθαρου σωτήρα/εκλεκτού ή γενικότερα διακριτά καλού ήρωα!
Αυτά από εμένα! Προτού σε αφήσω, να θυμίσω πως η τριλογία συνεχίζει με άλλη τριλογία (όλες μεταφρασμένες και σε κυκλοφορία από τις εκδόσεις Anubis), αλλά υπάρχουν και άλλες τρεις νουβέλες (μη σε ξεγελάει ο όρος, ΔΕΝ είναι ολιγοσέλιδες) που μου έχουν πει πως διαβάζονται μετά την τριλογία Πρώτος Νόμος άνετα, αλλά δεν αποτελούν απαραίτητα αναγνώσματα για να περάσει κανείς στην επόμενη, Ο Καιρός της Παραφροσύνης. Είμαι η Κατερίνα (aka katerina_lovesbooks) και σε προειδοποίησα είπα πως η φάση είναι «hold my beer», αλλά μάλλον δε με πίστεψες!
Μπορείς να βρεις όλες τις κυκλοφορίες του συγγραφέα στον παρακάτω σύνδεσμο: