Εικαστικός

Όταν αγγίζεις τον καμβά, ποιος κόσμος σού ζητά να τον γεννήσεις πρώτος; Ο δικός σου ή εκείνος που αιωρείται ανάμεσα στα γραπτά του Tolkien; Πώς ξεκίνησε όλο αυτό το φανταστικό ταξίδι;

Σίγουρα έρχεται πρώτα η δική μου ματιά, εκείνη που ερχόταν κάθε φορά όταν πρωτοδιάβασα τα γραπτά του Καθηγητή. Είναι αρκετά δύσκολο βέβαια να κρατήσεις όλες εκείνες τις εικόνες του μυαλού, καθώς επηρεάστηκα αρκετά με τις ταινίες, αλλά και με όλα όσα βλέπω καθημερινά στο διαδίκτυο, είτε από εικονογράφους που θαυμάζω είτε από εκείνους που βρίσκω τυχαία. Είναι και η ανάγκη να δημιουργήσεις με όσο διαφορετικό τρόπο μια σκηνή ή έναν χαρακτήρα μέσα σε όλα αυτά, που αυτό, τουλάχιστον για μένα, είναι η πιο δύσκολη αποστολή. 

Όλα ξεκίνησαν με ένα κόμικ του Spider-Man: Hooky, Marvel Graphic Novel #22. Αυτή η πραγματικά περίεργη ιστορία βρίσκει ότι ο Spider-Man μεταφέρεται σε μια παράλληλη διάσταση γνωστή ως Cloudsea, η οποία μοιάζει με έναν φανταστικό κόσμο γεμάτο με μαγικά πλωτά νησιά. Εικονογράφος ήταν ο Bernard Albert Wrightson, γνωστός για τη συν-δημιουργία του Swamp Thing, την προσαρμογή του μυθιστορήματος, Frankenstein αλλά και εικονογραφήσεις τρόμου. Παράλληλα την ίδια περίοδο, είχα ανακαλύψει τους Asia και τους Yes, οι οποίοι συνεργάζονται με τον εικονογράφο Roger Dean, ο οποίος είναι από τους αγαπημένους μου καλλιτέχνες. Αν θυμάμαι καλά ήμουν έντεκα τότε και αμέσως ξεκίνησα να ζωγραφίζω με χρωματιστά μολύβια παρόμοιους κόσμους. 

Ποια φιγούρα από τις δημιουργίες σου σε κοίταξε πρώτη πίσω; Σου “μιλάνε” οι δημιουργίες σου;

Ένας από τους ήρωες που είχα δημιουργήσει εκείνη την περίοδο και για τα επόμενα χρόνια μέχρι και το λύκειο, του είχα πει ότι μια μέρα πρέπει να γίνεις γνωστός στο κοινό. Μετά από 20 χρόνια όπου και πήρα την απόφαση να αφήσω την “κανονική” μου δουλειά, έδειξα ένα μικρό μέρος αυτού του κόσμου που είχα δημιουργήσει, στην πρώτη μου έκθεση στην Κέρκυρα. 

Σίγουρα μιλάω εγώ στις δημιουργίες μου, από την σύλληψη, κατά την διάρκεια τους μέχρι και το τέλος. Βέβαια δεν πρόκειται ποτέ να μάθω τι γίνεται κάθε φορά που κλείνω τα φώτα στο στούντιο, και καθώς επιστρέφω σπίτι μπορεί να “μιλάνε” μεταξύ τους οι πίνακες. Αυτό που δεν μπορώ να κρύψω είναι ότι φεύγω πάντα με μια μελαγχολία, με την σκέψη ότι άλλο ένα έργο τελείωσε μαζί του και ένα κομμάτι του εαυτού μου. Γιατί δεν θα το ξαναδώ, κάπου θα κρεμαστεί μαζί με τις αναμνήσεις της δημιουργίας του.

Ζωγραφίζεις σκιές ή τους φόβους που τις κατοικούν; Ποιο είναι το πιο σιωπηλό συναίσθημα που κλήθηκες να αποτυπώσεις στον καμβά ποτέ;

Σίγουρα τους φόβους, είτε δικούς μου είτε άλλον. Ποτέ όμως απευθείας αλλά μέσω της σκιά τους. Αφήνω σχεδόν πάντα μια λεπτομέρεια ελπίδας κάπου κρυμμένη στον καμβά, καθώς και το αντίστροφο, όπου αν δημιουργήσω ένα “χαρούμενο” θέμα, κάπου θα βάλω μια σκιά για να ισορροπεί το έργο. Το πιο σιωπηλό συναίσθημα είναι εκείνο που καθώς ξετυλίγω τον καμβά, ετοιμάζω την επιφάνεια και σκέφτομαι πάντα, κάθε φορά, οι σκέψεις ήταν πάντα παρούσες, άλλοτε ελάχιστα, άλλες φορές όμως πολύ έντονα, θα σε φτιάξω αλλά θα σε αποχωριστώ για πάντα. 

Στον άξονα της φαντασίας και της Ελλάδας, τι σε δυσκόλεψε περισσότερο: το να ακουστείς στο εξωτερικό ή το να γίνεις κατανοητός στο εσωτερικό;

Το εξωτερικό ήρθε αβίαστα και από κει που δεν το περίμενα. Όχι ότι περίμενα κάτι ή είχα μεγάλες βλέψεις, αλλά πραγματικά ήρθαν όλα τόσο γρήγορα και σε μικρό χρονικό διάστημα. Παράλληλα στην Ελλάδα, έπρεπε να “απολογούμαι” γιατί ασχολούμαι με την φαντασία, τι παρακλάδι είναι και τι περιμένω από αυτό. Και στην Ελλάδα όλοι έχουν διαβάσει Όμηρο σωστά; Θα το σταματήσω εδώ σαν τροφή για σκέψη, οπότε πάμε στην επόμενη ερώτηση.

Αν ένας πίνακάς σου γινόταν πύλη, σε ποιο σημείο του θα ήθελες να οδηγεί; 

Σίγουρα στον κόσμο που έχω δημιουργήσει με ότι συνεπάγεται από την πύλη και μετά.

Η θεματολογία σου είναι σχεδόν μόνο φανταστική. Νιώθεις ότι περιορίζει ή απελευθερώνει; Είναι επιλογή ή πεπρωμένο;

Σίγουρα απευθυνόμενος σε μικρότερο target group, περιορίζω το αγοραστικό μου κοινό, όμως έτσι ξέρω πως κάθε έργο που θα ταξιδέψει θα πάει κάπου που θα εκτιμηθεί. 

Αυτό με κάνει να νιώθω ελεύθερος, οπότε είναι καθαρά επιλογή αλλά και πεπρωμένο να υπηρετώ την φαντασιακή τέχνη.

Από τις μορφές σου ποια δεν τελείωσες ποτέ; Υπάρχει κάποια αρνείται ακόμη να σου παραδοθεί;

Έμαθα από την εμπειρία μου πλέον πως όποια μορφή δεν “βγαίνει” την αφήνω στην άκρη και όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή θα “βγει”. Στις αρχές δυσκολευόμουν πάρα πολύ, με αποτέλεσμα να σβήνω ολόκληρους καμβάδες. Να σου δώσω ένα παράδειγμα, το έργο με τον Smaug που καταστρέφει την Laketown, θυμάμαι ότι δεν μπορούσα να αποδώσω με τίποτα το πρόσωπό του, το είχα σβήσει πάνω από πέντε φορές, μέχρι που κάποια ανύποπτη στιγμή το τελείωσα με απρόσμενη ευκολία. Το έργο αυτό το ενέκρινε το Tolkien Estate να το χρησιμοποιήσει για το ημερολόγιο του 2023, οπότε χαλάλι και η όλη ταλαιπωρία.  

Στην Ελλάδα, το φανταστικό στη ζωγραφική είναι σχεδόν ανύπαρκτο ως θεσμός. Πώς φυλάει κάποιος φλόγα σε έναν πύργο χωρίς θεμέλια; Και μάλιστα διακρίνεται παγκοσμίως;

Ισχύει δυστυχώς αν και γίνονται τελευταία κάποιες προσπάθειες. Δεν ξέρω, ή μάλλον δεν το έχω καταλάβει ακόμα. Βλέπεις η πρώτη προσπάθεια μου ήταν να αποδείξω ότι κάποιος μπορεί να ζήσει από την τέχνη και μόνο. Ο κόσμος έχει άγνοια αν δεν ασχολείται με αυτόν τον τομέα. Ξέρεις, υπάρχει και νομίζω πάντα θα υπάρχει αυτή τη αντίληψη που ο καλλιτέχνης πεθαίνει της πείνας. 

Την ίδια στιγμή που υπάρχουν καλλιτέχνες που βγάζουν χιλιάδες από εκθέσεις, δημοπρασίες και συλλέκτες. Άντε εσύ να το εξηγήσεις αυτό. 

Πάντως η φλόγα αυτή μένει αναμμένη όσο οι δημιουργοί δεν τα παρατούν, μένουν αφοσιωμένοι στην τέχνη και τους στόχους τους. Οι παγκόσμιες διακρίσεις είναι καλοδεχούμενες αλλά είναι πάντα μια μεγάλη παγίδα να κάνει την φλόγα αυτή να τρεμοσβήνει. Προσωπικά εμένα το μόνο που μου έφερε ήταν περισσότερες συνεντεύξεις. Έπρεπε να δουλέψω και να συνεχίζω να δουλεύω σκληρά πάνω σε αυτό που αγαπώ. 

Σε μια άλλη ζωή, είσαι και τραγουδιστής. Πες μας για αυτό το ταξίδι. Έχει η φωνή σου χρώμα; Και υπάρχει πίνακας που γεννήθηκε από μελωδία;

Ομολογώ πως ήταν ένα ακριβό χόμπι, αν και έχω κάνει σπουδές σε ωδείο, κιθάρα και φωνητικά, ήταν ένα ταξίδι σχετικά σύντομο λόγω έλλειψης χρόνου. Βέβαια μαζί με τις πρώτες ζωγραφιές μου, πάντα δίπλα έγραφα στίχους, με αποτέλεσμα να δημιουργήσω μια μικρή ροκ όπερα, ένα concept που ίσως κάποια στιγμή να το βγάλω από το συρτάρι, καθώς θεωρώ πως τίποτα δεν έχει τελειώσει ακόμα. Οπότε ναι, ο κάθε πίνακας που είναι μέρος του φανταστικού μου σύμπαντος έχει μια μελωδία. Όσο για την φωνή μου δεν ξέρω αν έχει χρώμα, σίγουρα μοιράζεται το ίδιο πάθος με την ζωγραφική. 

Όταν σταματάς να δημιουργείς και όλα σωπαίνουν… Ποια φιγούρα μένει μαζί σου; Είναι από τους πίνακές σου ή από κάποιον κόσμο που ακόμη περιμένει να γεννηθεί;

Καθώς οδηγώ, κατά την επιστροφή για το σπίτι, στο δίπλα κάθισμα “στέκεται” αυτό που μόλις ολοκλήρωσα στο στούντιο, και όπως είπες πολύ σωστά, όλα σωπαίνουν. Δεν μιλάμε, απλά ευχαριστούμε ο ένας τον άλλον με το βλέμμα μας, μιας και γνωρίζουμε και οι δύο τον σκοπό μας. Λέμε “αντίο” για εκείνο το βράδυ και καθώς κλείνω τα μάτια για ύπνο γεννιέται το επόμενο έργο. Θα ήθελα μια μέρα να μπορούσα να μαζέψω όλα αυτά τα “παιδιά” μου πριν φύγω, να τους ζητήσω μια συγγνώμη που δεν έμεινα μαζί τους και ένα ευχαριστώ που για χάρη τους έμεινα εδώ. 

Δεν αποχώρησα με υπογραφές ή αναμνηστικά.
Μόνο με ένα βλέμμα που κράτησε λίγο παραπάνω στον τελευταίο του πίνακα.

Οι ερωτήσεις δεν ήταν για να απαντηθούν.
Ήταν για να ξυπνήσουν ό,τι κοιμάται μέσα στα μάτια του θεατή.

Ο Σπύρος Γελέκας δε μας χάρισε λέξεις…
μας χαρίζει εικόνες… Και κάποιες εικόνες αξίζουν όσο ολόκληρες ιστορίες.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ

Ο Σπύρος Γελέκας είναι Έλληνας εικαστικός καλλιτέχνης, γεννημένος στην Κέρκυρα το 1979, όπου και ζει μέχρι σήμερα. 

Έχει αποκτήσει σημαντικές διακρίσεις και αναγνώριση για το έργο του που είναι εμπνευσμένο από τον κόσμο της Μέσης-Γης.

Μεγαλύτερη αναγνώριση είναι από το Tolkien Estate, γεγονός που του έχει επιτρέψει να συμμετάσχει σε επίσημες κυκλοφορίες έργων με θέμα τον Τόλκιν. 

Αυτό αποτελεί μια τεράστια τιμή και διάκριση, καθώς είναι ο μοναδικός Έλληνας καλλιτέχνης που έχει καταφέρει κάτι τέτοιο.

Καλλιτεχνική Πορεία

• Πρώτα βήματα: Ξεκίνησε να ασχολείται με την τέχνη από την παιδική του ηλικία, παίρνοντας τα πρώτα του μαθήματα ζωγραφικής από τον Κερκυραίο καλλιτέχνη Σπύρο Αλαμάνο το 1987.
• Προηγούμενη εργασία: Από το 2002 έως το 2015 εργάστηκε ως διακοσμητής και φιλοτέχνησε καταστήματα και ιδιωτικούς χώρους σε όλη την Ελλάδα.
• Αφοσίωση στην τέχνη: Το 2016 αποφάσισε να ασχοληθεί αποκλειστικά με τη ζωγραφική.
• Ρεύματα: Εξειδικεύεται στην τέχνη του φανταστικού (fantasy art), τη μοντέρνα τέχνη και τον σουρεαλισμό, με βασικές του επιρροές τους καλλιτέχνες Σαλβαδόρ Νταλί και Roger Dean.

Διακρίσεις και Εκθέσεις

Ο Σπύρος Γελέκας έχει συμμετάσχει σε πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Ενδεικτικά, έχει εκθέσει έργα του:

• Στο Δημοτικό Θέατρο Κέρκυρας.
• Στην Κερκυραϊκή Πινακοθήκη.
• Στην Κίνα, σε εκθέσεις με θέμα τον σουρεαλισμό, δίπλα σε έργα του Σαλβαδόρ Νταλί και Πάμπλο Πικάσο.
• Στο μουσείο της Quanzhou.
• Στο Υπουργείο Πολιτισμού του Μαυροβουνίου.
• Στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, με θέμα τον «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών».
• Επίσημος καλεσμένος στο φεστιβάλ Fantasticon με την έκθεση “Tales from Middle-Earth.
• Στην Οξφόρδη, στην ετήσια εκδήλωση της Tolkien Society, Oxonmoot για την 50η επέτειο θανάτου του Τόλκιν.
• Εκπροσώπηση της Ελλάδας πέντε φορές, καθώς έχει εγκαινιάσει σημαντικά κτίρια διεθνών brands με εκθέσεις Φαντασιακής Τέχνης.
• “Tolkien Temple”: Εντάχθηκε στη λίστα του “Tolkien Temple” ως αναγνωρισμένος Tolkien Artist.
•  Ένταξη στην Tolkien Gateway, μια από τις μεγαλύτερες και πιο αναγνωρισμένες εγκυκλοπαίδειες που είναι αφιερωμένη στον κόσμο του Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν.  
• The One Wiki to Rule Them All: έχει καταχωρηθεί ως αναγνωρισμένος καλλιτέχνης στη ‘The One Wiki to Rule Them All’, τη μεγαλύτερη διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια για τον κόσμο του Τόλκιν.
• Συνεργασία με τον Ελληνικό Σύλλογο Φίλων Τόλκιν: Διοργάνωσε ατομικές εκθέσεις με θέμα τον Τόλκιν, όπως η έκθεση “Tales from Middle-Earth”, οι οποίες τελούσαν υπό την αιγίδα του Ελληνικού Συλλόγου Φίλων Τόλκιν – The Prancing Pony.
• Exhibition “Maria Callas – World Priestess of Opera: έχει φιλοτεχνήσει ένα έργο αφιερωμένο στη Μαρία Κάλλας, με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννησή της, οργανωμένη από την Ελληνική Εταιρεία Δημόσιας Ιδιοκτησίας (HPPC) S.A. και η διαχείριση του μουσείου Achillion.
  
  Οι πιο σημαντικές επίσημες κυκλοφορίες στις οποίες έχουν συμπεριληφθεί έργα του είναι:
• Tolkien Calendar 2023: Πρόκειται για ένα από τα πιο αναγνωρισμένα και περιζήτητα ημερολόγια για τους φίλους του Τόλκιν παγκοσμίως. Σε αυτό το ημερολόγιο, ο Σπύρος Γελέκας συμμετείχε μαζί με άλλους διάσημους καλλιτέχνες όπως οι Jenny Dolfen, Justin Gerard και Donato Giancola.
• Beyond Bree 2025 Calendar: Το έργο του “The Entmoot” επιλέχθηκε όχι μόνο για να συμπεριληφθεί στο ημερολόγιο, αλλά και για να κοσμήσει το εξώφυλλό του. Η συγκεκριμένη κυκλοφορία είναι επίσημη και γίνεται από το Tolkien Collector’s Guide, γεγονός που υπογραμμίζει την παγκόσμια αναγνώριση του έργου του.
• Mallorn: φιλοτέχνησε το εξώφυλλο για το επίσημο ετήσιο τεύχος του περιοδικού Mallorn, της Tolkien Society.Το έργο του με τίτλο “Sacred Path of Mirkwood” επιλέχθηκε για να κοσμήσει το εξώφυλλο του τεύχους, ενώ ένα άλλο έργο του, το “The Cacophony of Morgoth”, συμπεριλήφθηκε σε άρθρο στο εσωτερικό του περιοδικού.Αυτή η διάκριση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς το Mallorn είναι το επίσημο περιοδικό της Tolkien Society, ενός από τους παλαιότερους και μεγαλύτερους συλλόγους φίλων του Τόλκιν στον κόσμο.
• Επιπλέον των έργων του που έχουν συμπεριληφθεί σε επίσημα ημερολόγια, ο Σπύρος Γελέκας έχει φιλοτεχνήσει και το εξώφυλλο του βιβλίου “Επιδράσεις της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας στο έργο του Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν”.Το βιβλίο, που εκδόθηκε από τις Εκδόσεις Κέδρος το 2021, εξετάζει τις επιρροές της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας, όπως τα ομηρικά έπη και η πλατωνική φιλοσοφία, στο έργο του Τόλκιν. Το εξώφυλλο που φιλοτέχνησε ο Γελέκας είναι το αυθεντικό έργο με τίτλο “Η Οδύσσεια του Μπίλμπο”.
• Διεθνείς διαγωνισμοί και βραβεία:
• Global Art Awards 2018: Ήταν υποψήφιος στους 100 καλύτερους καλλιτέχνες παγκοσμίως στα Global Art Awards του 2018. 
• Pébéo Mixed Media Art Prize: Αναδείχθηκε φιναλίστ στον διεθνή διαγωνισμό του 2019, κατατάσσοντας το έργο του στα 100 καλύτερα έργα ζωγραφικής.
• Global Art Freaks 2018: Έργα του επιλέχθηκαν μεταξύ 200 καλλιτεχνών παγκοσμίως και συμπεριλήφθηκε στο περιοδικό “Global Art Freaks”, ως «καλλιτέχνης του Tolkien».
• Faber Castell “Neon Skylines”: Το 2014, το έργο του βρέθηκε στην κορυφαία δεκάδα (Top 10) του διεθνούς διαγωνισμού της Faber Castell.
• Διαγωνισμός “Fantasy Theme”: Κατέκτησε την 1η θέση σε διαγωνισμό με θέμα την “Τέχνη του Φανταστικού” το 2016.
• Διαγωνισμός “Steampunk Theme”: Έλαβε τη 2η θέση σε διαγωνισμό με θέμα το “Steampunk” το 2017.
• Βραβείο από τη Fresno Country Public Library: Έλαβε τιμητική διάκριση από την Δημόσια Βιβλιοθήκη της Κομητείας Fresno των ΗΠΑ για τον μαραθώνιο ανάγνωσης του έργου “The Fellowship of the Ring” του Τόλκιν.
• Τιμητική Διάκριση Δήμου Νότιας Κέρκυρας: Το 2022, έλαβε τιμητική έπαινο από τον Δήμο Νότιας Κέρκυρας για την καλλιτεχνική του προσφορά.
• Έργα του βρίσκονται σε ιδιωτικές συλλογές και μουσεία σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Αμερική, Ευρώπη, Ρωσία και η Κίνα.