Ο Στέφανος Καράμπαλης επιστρέφει στο LitRPG, μετά τη σειρά με τα Ζόμπι, όχι για να επαναλάβει συνταγές αλλά για να χτίσει κάτι πιο ώριμο, πιο δεμένο, πιο σίγουρο για το τι θέλει να πει. Από τις πρώτες κιόλας σελίδες, ο κόσμος ανοίγει μπροστά σου με τρόπο φυσικό. Δεν υπάρχει απότομο πέταγμα στα βαθιά, αλλά υπάρχει καθοδήγηση, ρυθμός και σταδιακή αποκάλυψη των κανόνων, όπως ακριβώς θα έπρεπε να συμβαίνει σε έναν κόσμο που λειτουργεί με λογική παιχνιδιού.

Η μετάβαση από τη Γη της τεχνοκρατικής καταπίεσης στο Γαέλιον δεν ξενίζει. Αντίθετα, μοιάζει αναπόφευκτη. Το βιβλίο ξέρει πότε να εξηγήσει και πότε να σωπάσει, πότε να σου δώσει πληροφορία και πότε να σε αφήσει να τη διεκδικήσεις μόνος σου. Οι χαρακτήρες, ακόμα και όταν βασίζονται σε γνώριμα μοτίβα, εξελίσσονται διαρκώς και δεν εγκλωβίζονται ποτέ σε στατικές αφηγηματικές φόρμες. Εξελίσσονται, κάνουν λάθη, ανεβαίνουν επίπεδα κυριολεκτικά και αφηγηματικά. Οι NPCs υπηρετούν το είδος χωρίς να το υπονομεύουν, ενώ ο Μέισον λειτουργεί ως ιδανικός αγωγός ταύτισης. Δεν είναι ήρωας άσπρο ή μαύρο. Είναι ανθρώπινος, αμφιβάλει, συχνά απροετοίμαστος, όπως ακριβώς θα ήταν οποιοσδήποτε βρισκόταν παγιδευμένος σε έναν τέτοιο κόσμο.

Αυτό που ξεχωρίζει είναι ο ρυθμός. Το βιβλίο διαβάζεται απνευστί, όχι επειδή τρέχει, αλλά επειδή ξέρει πού να σταθεί. Ορισμένες στιγμές πλατειάζουν, όμως αυτός ο πλατειασμός δεν είναι αδυναμία· είναι μέρος της λογικής του LitRPG. Το XP, η εξέλιξη, η κατανόηση του κόσμου απαιτούν χρόνο. Και εδώ ο χρόνος πιάνει τόπο. Δεν ένιωσα ποτέ ότι μια σκηνή χαρίστηκε ή ότι οι ήρωες αποδέχονται τη μοίρα τους υπερβολικά εύκολα. Αντίθετα, η ίδια η δομή του παιχνιδιού γεφυρώνει εκείνες τις αφηγηματικές ευκολίες που σε άλλα είδη με απομακρύνουν.

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στον «Οδηγό». Ένας ευφυής, σχεδόν παιδαγωγικός μηχανισμός, που σε βάζει σελίδα-σελίδα στη λογική του υποείδους χωρίς να σου κουνάει το δάχτυλο. Παράλληλα, τα εσωτερικά εικαστικά λειτουργούν όχι απλώς ως στολίδι, αλλά ως επέκταση του κόσμου.

Το τέλος έρχεται κάπως απότομα και αφήνει μια πικρή γεύση. Όχι γιατί αποτυγχάνει, αλλά γιατί κόβει τη ροή τη στιγμή που έχεις επενδύσει πλήρως. Όμως αυτό είναι και η μεγαλύτερη επιτυχία του. Κλείνεις το βιβλίο με αίσθηση πληρότητας, γνωρίζοντας ταυτόχρονα πως αυτό ήταν μόνο το πρώτο βήμα.

Σε γενικότερο επίπεδο, ο Στέφανος δείχνει ξεκάθαρα συγγραφική εξέλιξη σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Είναι παραγωγικός, συνειδητά αφοσιωμένος στο LitRPG και, το σημαντικότερο, αρχίζει να χτίζει το κοινό του ως πρωτοπόρος του είδους στην Ελλάδα. Ο Κόσμος του Παντάκ λειτουργεί σαν γέφυρα· ανάμεσα στους gamers και στους αναγνώστες, ανάμεσα στις παλιότερες γενιές της αφήγησης και στους νεότερους «υπολογιστάκηδες». Ένα κοινό πεδίο, όπου το βιβλίο δεν ανταγωνίζεται το παιχνίδι, αλλά συνομιλεί μαζί του.

Ως Gallant Duke, βλέπω εδώ έναν κόσμο που έχει πολλά ακόμη να αποκαλύψει. Και αν η Τρύπα είναι μόνο η αρχή, τότε το ταξίδι αξίζει να συνεχιστεί. Περιμένω το επόμενο βιβλίο όχι από υποχρέωση, αλλά από καθαρή περιέργεια. Και αυτό, στο τέλος της ημέρας, είναι το πιο τίμιο achievement που μπορεί να ξεκλειδώσει ένα βιβλίο.