Χαίρομαι τόσο πολύ που μου δόθηκε η ευκαιρία να γράφω αυτή τη στήλη. Έτσι, όχι μόνο ξαναβυθίζομαι σε αγαπημένες ιστορίες που έχω χρόνια να διαβάσω, αλλά και δημιουργούμε μαζί ένα soundtrack λατρεμένων τραγουδιών, γνωστών και άγνωστων.
Και νομίζω άργησα πολύ να μιλήσω για μια από τις πιο λατρεμένες μου ιστορίες. Την ιστορία που, όταν την πρωτοδιάβασα, επηρέασε τη νεανική, βαρβαρική μου καρδιά με τρόπους που μόνο οι Μεγάλοι Παλαιοί μπορούν… Αντίστοιχα συναισθήματα ένιωσα και όταν πρωτάκουσα τη μουσική των Manilla Road, αλλά αυτό θα το δούμε παρακάτω. Ακόμη και σήμερα, τo Queen of The Black Coast (Η Βασίλισσα της Μαύρης Ακτής, Εκδόσεις Αίολος) θεωρείται από τους ειδικούς στο έργο του Robert Erwin Howard το διασημότερο δημιούργημα του συγγραφέα. Και όχι άδικα!
Υπάρχουν στιγμές στην ιστορία της φανταστικής λογοτεχνίας όπου η περιπέτεια ξεπερνά τα όρια της απλής φυγής και αγγίζει τα όρια του αρχέγονου μύθου. Μια τέτοια στιγμή καταγράφηκε τον Μάιο του 1934 στις σελίδες του θρυλικού περιοδικού Weird Tales, όταν ο Robert E. Howard παρέδωσε στο κοινό το “Queen of The Black Coast”. Σε αυτή την ιστορία, ο Conan δεν αντιμετωπίζει απλώς απόκοσμα τέρατα και ξεχασμένους θεούς. Συναντά το απόλυτο πεπρωμένο του στο πρόσωπο της Belit, της άγριας πειρατίνας που έμελλε να γίνει ο μοναδικός, ισότιμος έρωτας της ζωής του.
Το “Queen of The Black Coast” δεν είναι απλώς μια ιστορία “Sword ‘n’ Sorcery”. Είναι ένα σκοτεινό, υπαρξιακό ποίημα για το πάθος, το αίμα, την ελευθερία και τον θάνατο. Η ωμή, γεμάτη ηλεκτρισμό πρόζα του Howard, με τις εικόνες των μαύρων γαλέρων, των καταραμένων ποταμών και των χαμένων πολιτισμών, έμοιαζε ανέκαθεν να κρύβει μέσα της έναν εσωτερικό, βαρύ ρυθμό.
Όπως ίσως γνωρίζετε, εδώ έχουμε μια από τις πιο γνωστές ιστορίες του Conan, του γνωστού σε όλον τον κόσμο Βάρβαρου. Αλλά διαβάζοντας την ιστορία, θα καταλάβουμε για ποιο λόγο άλλος είναι ο πρωταγωνιστής του τίτλου! Η βασίλισσα της Μαύρης Ακτής ονομάζεται Belit και είναι η πρώτη που καταφέρνει να κερδίσει την καρδιά του Κιμμέριου! Και για πολλά χρόνια θα είναι η μοναδική. Αυτό και μόνο είναι αρκετό για να την κάνει πρωταγωνίστρια, μα υπάρχουν και άλλα… Η Belit είναι μια πειρατίνα που έχει υπό τις διαταγές της μια ομάδα αιμοδιψών ανδρών από το Kush. Μαζί τους έχει γίνει ο φόβος και ο τρόμος της περιοχής. Και δε βάζει απλά τους άντρες της να λεηλατούν. Παίρνει και η ίδια μέρος στις μάχες και μάλιστα πρωτοστατεί. Στο τέλος κάθε μάχης, κανένας δεν μπορεί να αμφισβητήσει την εξουσία της, και αυτό δείχνει πολλά.
Μόλις το πειρατικό πλοίο (Tigress) διασταυρώνεται με το Argus (το εμπορικό πλοίο με το οποίο ταξιδεύει ο Conan) οι πειρατές σκοτώνουν όλο το πλήρωμα του εμπορικού. Ο Κιμμέριος πηδάει στο πειρατικό πλοίο και αφανίζει όποιον σταθεί μπροστά του. Μα η μοίρα είχε άλλα σχέδια. Η Belit, εντυπωσιασμένη από την αγριότητά του, αλλά και από την βαρβαρική του δύναμή, διατάζει το πλήρωμά της να του χαρίσει τη ζωή και σύντομα τον κάνει δεξί της χέρι. Μαζί κουρσεύουν στη Μαύρη Ακτή. Εκείνα τα χρόνια ο Conan έγινε γνωστός σαν Amra (λιοντάρι), αν και στο διήγημα η αναφορά αυτή είναι σύντομη και αναπτύχθηκε κυρίως μετέπειτα στα κόμικς καθώς και σε ιστορίες που γράφτηκαν αργότερα (όπως το Hour of the Dragon). Το όνομα αυτό το έδωσαν στον Conan οι ίδιοι οι σύντροφοί του και οι φυλές της Μαύρης Ακτής λόγω της αγριότητάς του, κάτι που ενισχύει την αποδοχή του από όλους.
Όμως, όπως θα δούμε, η ιστορία δεν είναι μια ιστορία πειρατείας. Ο Conan και η Belit ερωτεύονται, πολεμούν ο ένας στο πλάι του άλλου και κατανοούν πλήρως τι ζητάει ο άλλος. Θα μπορούσα να μιλάω για τη Βασίλισσα της Μαύρης Ακτής για πάντα, αλλά ίσως είναι καλύτερα να δούμε την ιστορία μέσω του τραγουδιού των Manilla Road.
Βρισκόμαστε στο 1982 και οι Αμερικανοί έχουν ήδη κυκλοφορήσει το ντεμπούτο τους (Invasion – 1980). Θέλουν με αυτό το δεύτερο άλμπουμ τους να κάνουν μια δήλωση. Έτσι το ονομάζουν Metal. Δεν είναι ακόμη οι epic heroes που έγιναν τα επόμενα χρόνια. Αλλά και πάλι, εδώ υπάρχουν όλα τα στοιχεία που τους έκαναν γνωστούς. Πολλοί είναι αυτοί που θα πουν πως το άλμπουμ είναι από τα πιο αδύναμα των Manilla Road. Πιθανότατα έχουν δίκιο. Αυτό όμως δε σημαίνει πως δεν υπάρχουν πολλά δυνατά σημεία. Η ακατέργαστη παραγωγή του ’82 βγάζει μια «βαρβαρική» ειλικρίνεια. Δεν προσπαθούν να μιλήσουν για πράγματα που δεν ξέρουν. Πιάνουν τα αγαπημένα τους θέματα, τις κιθάρες και τα υπόλοιπα όργανα και εξαπολύουν καυτό μέταλλο! Στο τραγούδι “Queen of the Black Coast” δείχνουν να ξέρουν για τι μιλάνε. Έχει ένα πολύ ιδιαίτερο, σκοτεινό και σχεδόν «υπνωτικό» riff στην αρχή, που παραπέμπει στο μυστήριο της θάλασσας και της Μαύρης Ακτής. Τι και αν και ξεκινάνε με ένα μικρό λαθάκι στους στίχους;
«Take me back, across the sea
Of Vilayet, to my queen…»
Η θάλασσα Vilayet, αν και ανήκει στον κόσμο του Howard δεν είναι η θάλασσα στην οποία πραγματοποιείται η ιστορία. Eίναι μια τεράστια εσωτερική θάλασσα (σαν την Κασπία). Η Belit και ο Conan έδρασαν στον Δυτικό Ωκεανό και στις ακτές του Kush. Αλλά αυτή η ποιητική αδεία προσωπικά όχι μόνο δε με ξενερώνει, αλλά με κάνει να καταλάβω πόσο βαθιά στον κόσμο του Howard ήταν ο Mark Shelton (κιθάρα, φωνητικά και mastermind των Manilla Road).
«…No kingdom hers, but for the sea
A coastal curse, a pirate’s dream…»
Εδώ κρύβεται όλη η φιλοσοφία της Belit. Η ελευθερία του πνεύματός της. Η δίψα της για περιπέτεια. Το όνειρό της…
«…Scourge of the westcoast
Hellcat of my dreams
The Τigress sailed, The south so vast…»
Αναφέρεται το όνομα του πλοίου και μας μιλάει για την περιπέτεια που ανοίγεται μπροστά στους ήρωες. Μας βάζει στο πνεύμα και μας προειδοποιεί για τον κίνδυνο. Το ταξίδι τους προς τα άγνωστα, γεμάτα κινδύνους νότια ύδατα, εκεί που ο πολιτισμός τελειώνει και ξεκινά ο απόλυτος τρόμος. Η Belit περιγράφεται σαν hellcat και αυτό δείχνει την αγριάδα της, το ταπεραμέντο της. Δεν είναι η κλασική, ανήμπορη πριγκίπισσα που χρειάζεται διάσωση. Είναι η αγριόγατα της Κόλασης που είναι έτοιμη να ριχτεί στη μάχη.
«The queen was hung from her own mast…»
Η πιο τραγική εικόνα της ιστορίας. Η Belit βρίσκεται απαγχονισμένη στο κατάρτι του ίδιου της του πλοίου από το φτερωτό πλάσμα (το “winged death” που αναφέρουν παρακάτω οι στίχοι). Είναι η στιγμή που η ιστορία μετατρέπεται από περιπέτεια σε αρχαία τραγωδία. Έτσι, με την σοκαριστική εικόνα της Belit να κρέμεται από το κατάρτι, χωρίς να γλυκάνει το αποτέλεσμα. Η αγαπημένη του είναι νεκρή και ο Conan δε μπορεί να κάνει τίποτα. Το κακό κερδίζει τη μάχη και ετοιμάζεται να σκοτώσει και τον βάρβαρο ήρωα! Όμως η ιστορία συνεχίζεται…
«…From winged death she did save
My hardened soul, from the grave…»
Στο βιβλίο, η Belit υπόσχεται στον Conan ότι, ακόμα κι αν πεθάνει, θα επιστρέψει από την Κόλαση για να σταθεί στο πλευρό του, αν κινδυνεύσει.
«Αν ήμουν νεκρή και εσύ πολεμούσες για τη ζωή σου, δεν θα επέστρεφε η ψυχή μου από την Κόλαση για να σε βοηθήσει; Είτε στη γη των σκιών, είτε στο σκοτάδι πέρα από τα αστέρια, θα ήμουν μαζί σου!»
Και το κάνει! Επιστρέφει ως φάντασμα για να τον σώσει από το φτερωτό τέρας. Οι Manilla Road πιάνουν αυτό ακριβώς το rollercoaster συναισθημάτων: τον θάνατο, τη μεταφυσική αγάπη και την απόλυτη αφοσίωση που ξεπερνά τον τάφο.
Το πνεύμα της Belit σώζει τον Conan από βέβαιο θάνατο, όπως του υποσχέθηκε πως θα κάνει. Σε μια ανυπέρβλητη σκηνή, αψηφά τον θάνατο και στέκεται στο πλευρό αυτού που αγαπά.
Κάποιοι από εσάς, ίσως εντοπίσετε εδώ τη σκηνή από την πρώτη ταινία Conan με τον Arnold Schwarzenegger στο ρόλο του βάρβαρου και την Sandahl Bergman στον ρόλο της… Valeria! Μπορεί το όνομα να μην είναι το ίδιο, αλλά ο σκηνοθέτης (John Frederick Milius) και ο σεναριογράφος (Oliver Stone) θέλησαν έτσι να κάνουν ένα φόρο τιμής στην Belit. Η σκηνή είναι ακριβώς όπως τη διαβάσαμε από τον συγγραφέα, αν και όχι σε ένα νησί και χωρίς τους πειρατές!
«…Funeral pyre forever
Burning out to sea
Queen of the black coast
Watch as the heads roll.»
Και έτσι με μία viking νεκρική πυρά, στο πλοίο της μαζί με όλα τα πλούτη που είχαν αποκτήσει, ο Conan αποχαιρετά την αγαπημένη του. Και της υπόσχεται πως θα εκδικηθεί. Ο Conan συνεχίζει μόνος του τις περιπέτειες που θα τον οδηγήσουν στον θρύλο που ξέρουμε.
Οι στίχοι αποδίδουν ακριβώς αυτή την οπτική: το πλοίο που καίγεται στο σκοτάδι του ωκεανού, σηματοδοτώντας το τέλος μιας εποχής για τον Conan, ο οποίος μένει ξανά μόνος και πιο σκληρός από ποτέ. Τα spacey/psychedelic περάσματα που συνήθιζε να βάζει ο Mark Shelton (επηρεασμένος από τα ’70s) ταιριάζουν απόλυτα με το μεταφυσικό στοιχείο του Howard.
Στην ιστορία, ο Κόναν λέει ότι δεν τον νοιάζει τι υπάρχει μετά τον θάνατο, αλλά ζει για το «τώρα»: το ζεστό αίμα, το κοφτερό σπαθί, το καλό κρασί και τον έρωτα. Αυτός ο κυνισμός του Howard είναι η επιτομή του Epic Metal ήθους των Manilla Road. Οι Αμερικανοί δεν δανείστηκαν απλώς μια ιστορία, αλλά υιοθέτησαν ολόκληρη αυτή τη φιλοσοφία της βαρβαρικής ειλικρίνειας. Όταν ο Shelton τραγουδά για τη νεκρική πυρά, η ακατέργαστη παραγωγή του ’82 μεταμορφώνει το κομμάτι από μια απλή Heavy Metal σύνθεση σε έναν ύμνο για τον βάρβαρο πρωτογονισμό, όπου η ζωή μετριέται με το πάθος και ο θάνατος νικιέται μόνο μέσω της αιώνιας πίστης. Όλο το τραγούδι είναι ένα ποίημα που τιμάει τον τίτλο του.
Και έτσι η ιστορία της Βασίλισσας της Μαύρης Ακτής τελειώνει. Είναι μια τραγική ιστορία αγάπης, έρωτα και φυσικά περιπέτειας (για Howard μιλάμε). Όσοι κατηγορούν τον συγγραφέα για μισογυνισμό, τους προτείνω να διαβάσουν αυτήν ακριβώς την ιστορία. Ο Conan μπορεί να είναι πρωταγωνιστής, μα η Belit στέκεται περήφανα δίπλα του ως ίση. Η Belit δεν είναι απλώς μια δυναμική γυναίκα· είναι μια ηγέτιδα που λατρεύεται σαν θεά από το πλήρωμά της. Είναι εκείνη που επιλέγει τον Κόναν και όχι το αντίθετο. Ο Howard την περιγράφει με όρους που συνήθως προορίζονταν για άντρες ήρωες της εποχής (pulp fiction των ’30s), κάνοντάς τη μια από τις πρώτες αληθινές αντι-ηρωίδες της φαντασίας. Είναι ένα παράδειγμα στο σύγχρονο Hollywood για το πώς γράφεται ένας δυναμικός χαρακτήρας, χωρίς να χρειάζεται να μειωθούν όλοι οι υπόλοιποι. Είναι ένα παράδειγμα ιστορίας όπου ο έρωτας πρωταγωνιστεί, αλλά όχι εις βάρος της αγωνίας και της περιπέτειας. Και τέλος, είναι η ιστορία στην οποία χρωστάμε την αγαπημένη μου εικόνα Conan από τον John Buscema στο επετειακό τεύχος 100 του comic της Marvel!
Αξίζει να σημειωθεί ότι η αναβίωση του ενδιαφέροντος για τη συγκεκριμένη ιστορία στα ’70s και ’80s οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στα κόμικς της Marvel. Μέσα από το σενάριο του Roy Thomas και την εμβληματική εικονογράφηση του John Buscema, ο χαρακτήρας της Belit συστήθηκε σε μια ολόκληρη νέα γενιά αναγνωστών, δίνοντας σάρκα και οστά στη δυναμική της παρουσία. Η μεταφορά του «Queen of the Black Coast» στις σελίδες των κόμικς επέκτεινε τη σχέση της με τον Conan (όπου αναπτύχθηκε περισσότερο και ο τίτλος του ως Amra). Αποκορύφωμα το ιστορικό και επετειακό τεύχος #100, όπου ο θάνατός της αποτυπώθηκε με έναν από τους πιο συγκλονιστικούς και οπτικά καθηλωτικούς τρόπους στην ιστορία των αμερικανικών comics. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι ο Mark Shelton, ως αυθεντικός λάτρης της επικής φαντασίας της εποχής, είχε στο μυαλό του και αυτές τις έντονες εικόνες όταν συνέθετε το κομμάτι, αποδεικνύοντας πως ο Howard κατάφερε να ενώσει διαφορετικές μορφές τέχνης κάτω από την ίδια βαρβαρική αισθητική. Την επόμενη φορά που θα διαβάσετε την ιστορία (ή που θα ξεφυλλίσετε το comic) βάλτε παράλληλα και το τραγούδι – ύμνο της Belit. Γιατί, στην τελική, ο Shelton δεν έγραφε για τον Conan, μα για τη βασίλισσα που έκανε τα πάντα για εκείνον.
Κλείνοντας το βιβλίο και αφήνοντας τις τελευταίες νότες του κομματιού να σβήσουν, συνειδητοποιείς ότι το Queen of the Black Coast δεν είναι απλώς άλλη μια pulp ιστορία δράσης, αλλά μια διαχρονική σπουδή πάνω στον έρωτα, την ελευθερία και την απώλεια. Ο Robert E. Howard παρέδωσε ένα μάθημα λογοτεχνικής γραφής, δημιουργώντας μια Belit που στέκεται περήφανα ως ίση δίπλα στον δυνατότερο βάρβαρο του κόσμου. Αντίστοιχα, οι Manilla Road, με τη σκοτεινή ατμόσφαιρα και τη χαρακτηριστική φωνή του Mark Shelton, κατάφεραν σε μόλις 4 λεπτά και 25 δευτερόλεπτα να πιάσουν αυτόν ακριβώς τον λυρισμό και να μετατρέψουν την τραγωδία της Μαύρης Ακτής σε έναν heavy metal ύμνο. Αν οι ManOwaR (όχι που δε θα ξεπηδούσαν από κάπου!) μιλάνε μέσω των τραγουδιών τους για τον βάρβαρο ήρωα ως το απόλυτο σύμβολο ισχύος, φυσικής υπεροχής και, φυσικά, πολεμικής αρετής, οι Manilla Road προσεγγίζουν τον Conan μέσα από το αυθεντικό πρίσμα των βιβλίων του Robert E. Howard. Η ματιά τους είναι πολύ πιο σκοτεινή, μυστικιστική, εσωτερική και λογοτεχνική. Αν οι ManOwaR βλέπουν τον Conan στην κορύφωσή του, πάνω σε ένα βουνό από πτώματα εχθρών, κραδαίνοντας το σπαθί ψηλά κάτω από τον ήλιο και ουρλιάζοντας για τη νίκη, οι Manilla Road τον βλέπουν τη νύχτα, να κάθεται μόνος του στις ερημιές της Κιμμέριας, να κοιτάζει τα άστρα, να συλλογίζεται το Αίνιγμα του Ατσαλιού και να προετοιμάζεται να αντιμετωπίσει απόκοσμα τέρατα που ο ανθρώπινος νους δεν μπορεί να συλλάβει. Και τα δύο τα σπάνε, αλλά με διαφορετικό τρόπο.
Το φεγγάρι κρύβεται πίσω από τα μαύρα σύννεφα. Καθώς η νεκρική πυρά του Tigress σβήνει στο σκοτάδι του ωκεανού, η Βασίλισσα και το Λιοντάρι της συνεχίζουν να ζουν μαζί – στις σελίδες των βιβλίων, στα καρέ των κόμικς και, φυσικά, μέσα από το καυτό, ασυμβίβαστο metal. Το Queen of the Black Coast των Manilla Road είναι το ιδανικό soundtrack για μια ιστορία όπου ο έρωτας και ο θάνατος χορεύουν μαζί, αποδεικνύοντας ότι η αληθινή επική φαντασία δεν πεθαίνει ποτέ – απλώς συνεχίζει να καίει σαν μια αιώνια νεκρική πυρά στα ανοιχτά της θάλασσας.
Καλή ακρόαση!