Skip to main content
Mímir: Ο Σοφός Γίγαντας των Εννέα Κόσμων – του Πολυδεύκη Ανδριαννού

Στις παλαιές παραδόσεις του Βορρά, σε μία από τις τρεις ρίζες του κοσμικού δέντρου Yggdrasill, βρίσκεται ένα πηγάδι που υπάρχει από τις απαρχές της Δημιουργίας. Όποιος πιει από τα νερά του, αποκτά ασύλληπτη γνώση και σοφία.

Φύλακάς του είναι ένα πλάσμα που οι Σκανδιναβοί θεωρούσαν σοφότερο και από τους ίδιους τους Θεούς. Ο Γίγαντας Mímir. Από αυτό το πηγάδι παίρνει το όνομά της η στήλη που ξεκινά σήμερα υπό την φιλόξενη σκέπη του Greek Fantasy Atlas, και είναι φυσικό η πρώτη ιστορία να αφορά τον ίδιο τον φύλακα.

Η μορφή του Mímir είναι αρκετά αινιγματική και μυστηριώδης στη Σκανδιναβική Μυθολογία. Άλλες πηγές τον παρουσιάζουν ως γίγαντα και άλλες ως θεό του πανθέου των Æsir. Ο Snorri Sturluson (1179-1241), ο Ισλανδός συγγραφέας της Πεζής Έντα, εκφράζει αμφιβολίες για το εάν η καταγωγή του είναι Jötunn ή Æsir. Το όνομά του συνδέεται με τη μνήμη, μέσα από ινδοευρωπαϊκή ρίζα κοινή με το λατινικό memor. Πρόκειται για ένα ον που ενσαρκώνει την ίδια τη μνήμη του κόσμου και τη γνώση που έχει συσσωρευτεί από την αρχή του χρόνου.

Το πηγάδι του, το Mímisbrunnr, βρίσκεται όπως είπαμε κάτω από μία από τις τρεις ρίζες του Παγκόσμιου Δέντρου. Στα νερά του, λέει η Völuspá, το πρώτο ποίημα της Ποιητικής Έντα, κείτεται το μάτι του Óðinn. Πρόκειται για το πιο διάσημο τίμημα που πλήρωσε ποτέ κάποιος θεός για να αποκτήσει σοφία. Ο πατέρας των θεών έφτασε στο πηγάδι και ζήτησε να πιει από τα νερά του, επιζητώντας τη γνώση. Ο Mímir δέχθηκε, αλλά απαίτησε αντάλλαγμα, το οποίο ήταν το ένα από τα δύο μάτια του Óðinn. Το μάτι παραμένει για πάντα εκεί, βυθισμένο στα απύθμενα νερά του πηγαδιού.

Η ιστορία του Mímir παίρνει τραγική τροπή με τον πόλεμο ανάμεσα στους Æsir και τους Vanir. Λίγο μετά τη δημιουργία των υπόλοιπων επτά κόσμων (οι δύο κόσμοι Múspellsheimr και Niflheimr υπήρχαν ήδη, και από τη δημιουργική τους σύγκρουση, από το Φιλί της Φωτιάς και του Πάγου, γεννήθηκε η ζωή), οι δύο βασικές φυλές των θεών που είχαν σχηματισθεί (Æsir και Vanir) ενεπλάκησαν σε μια χαοτική, τιτάνια μάχη. Μη μπορώντας τελικά να κερδίσουν, ούτε ο ένας ούτε ο άλλος, αποφάσισαν να συνάψουν ειρήνη, ανταλλάσσοντας ομήρους ως εγγύηση, κάτι σύνηθες για τα πολεμικά ήθη της εποχής.

Οι Æsir έστειλαν στους Vanir τον θεό Hœnir, έναν ρωμαλέο και όμορφο θεό, μαζί με τον Mímir ως σύμβουλό του. Όμως, οι Vanir σύντομα κατάλαβαν πως ο Hœnir ήταν αναποτελεσματικός χωρίς τη βοήθεια του Mímir καθώς ήταν ολίγον τι… χαζούλης, και ένιωσαν εξαπατημένοι. Εκδικούμενοι, αποκεφάλισαν τον Mímir και έστειλαν το κεφάλι του πίσω στους θεούς Æsir.

Και κάπου εδώ μπαίνει ένα από τα πιο εντυπωσιακά κομμάτια του μύθου. Ο Óðinn προχώρησε σε κάτι ανήκουστο. Πήρε το κομμένο κεφάλι και το καρύκευσε με συγκεκριμένα βότανα ώστε να μη σαπίσει. Έπειτα έψαλε πάνω του ξόρκια και μαγγανείες που του χάρισαν τη δύναμη να μιλάει, διατηρώντας στη ζωή τον Mímir, έστω υπό αυτή τη διεστραμμένη εκδοχή.

Έκτοτε ο πατέρας των θεών συμβουλεύεται το κεφάλι του Mímir σε κάθε κρίσιμη στιγμή, ιδιαίτερα καθώς πλησιάζει το Ragnarök, η τελική σύρραξη θεών και γιγάντων. Ο Óðinn σκυμμένος πάνω από ένα ψιθυριστό κεφάλι μέσα στη νύχτα είναι από τις πιο σκοτεινές και ανθρώπινες σκηνές της σκανδιναβικής μυθολογίας.

Ποια είναι η ανάγνωση που κάνουμε πάνω στον συγκεκριμένο μύθο όμως; Τι σημαίνει όλο αυτό. Ο Mímir ενσαρκώνει τη βασική αρχή ότι η απόκτηση της γνώσης και της σοφίας έχει τίμημα. Κάτι παρόμοιο έλεγαν και οι δικοί μας πρόγονοι, με το «αγαθά κόποις κτώνται», ρήση η οποία μνημονεύεται έως τις μέρες μας. Ο Óðinn, για να κατακτήσει τη γνώση, θυσίασε το ένα του μάτι. Οι Vanir έδωσαν τη ζωή του ίδιου του Mímir.

Κάθε αναζητητής της γνώσης οφείλει να καταλάβει πως κάτι θα χάσει στον δρόμο του, είτε θα είναι χρόνος, είτε χρήματα, είτε κάποιες σχέσεις με τους ανθρώπους και την κοινωνία εν γένει. Το πηγάδι συμβολίζει το αρχέτυπο της γνώσης που κρύβεται στο βάθος, εκεί που χρειάζεται κανείς να σκύψει χαμηλά και βαθιά και να ρισκάρει για να την αγγίξει.

Από αυτό ακριβώς το πηγάδι θα αντλούμε ιστορίες για κάθε δημοσίευση. Καλώς ήρθατε! Εσείς θα «ρισκάρετε» μαζί μας;